FILOZOFIA I NAUKA
Studia filozoficzne i interdyscyplinarne

Tom 13, część 2, 2025

FILOZOFIA I NAUKA
Studia filozoficzne i interdyscyplinarne

Tom 13, 2025

FILOZOFIA I NAUKA
Studia filozoficzne i interdyscyplinarne

Tom 11, 2023

Od Redakcji – O XI tomie czasopisma FILOZOFIA I NAUKA. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne 

Piotr (Peter) Bołtuć — Philosophy as a Theory over Theories

FILOZOFIA I NAUKA
Studia filozoficzne i interdyscyplinarne

Tom 10, 2022

Od Redakcji – O X tomie czasopisma FILOZOFIA I NAUKA. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne 

I. Stanisław Lem’s Philosophical Ideas, Conceptions, and Inspirations 

Andrzej Łukasik — Stanisław Lem’s Philosophical Ideas, Conceptions, and Inspirations. Introduction

Sébastien Doubinsky — Unspeakable Otherness—an Essay on the Failure of Cognitive and Epistemic Communication Tools in Stanislaw Lem’s Solaris

Bernd Graefrath — Lem’s Philosophy of Chance in His Fiction and Non-Fiction 

Peter Swirski — The Cassandra Syndrome, or How Not to Be a Prophet 

Paweł Polak, Roman Krzanowski — Stanisław Lem’s Visions of a Technological Future: Toward Philosophy in Technology

Jan Pleszczyński — Naturalny i technologiczny racjomorfizm w komunikacji (w kontekście niektórych idei Konrada Lorenza i Stanisława Lema) 

Niniejszy tekst jest dostępny na tej stronie internetowej w języku angielskim tu: https://filozofiainauka.studiafilozoficzne.edu.pl/wp-content/uploads/2023/04/Pleszczynski-appendix.pdf

Został on przetłumaczony na język angielskim po opublikowaniu zeszytu 10, 2021 czasopisma.

Filip Kobiela — Betryzacja i etykosfera – dwie literackie konkretyzacje lemowskiej idei technologii etyki 

Niniejszy tekst jest dostępny na tej stronie internetowej w języku angielskim tu: https://filozofiainauka.studiafilozoficzne.edu.pl/wp-content/uploads/2023/04/Kobiela-appendix.pdf

Został on przetłumaczony na język angielskim po opublikowaniu zeszytu 10, 2021 czasopisma.

Łukasz Kucharczyk — The Body and the Universe: On Corporeality in Stanisław Lem’s Return from the Stars 

Barbara Dzida, Tomir Jędrejek, Andrzej Łukasik — What Did Lem Think Over? 

II. Studia i rozprawy 

Andrew Targowski – Digital Education Strategies 

Emanuele Lacca — Sunt intelligibilia entia quae sunt vera. A Late Medieval Interpretation of Intentionality 

Anna Gańko — Umysł ucieleśniony. Problem istnienia przestrzeni w nowej teorii widzenia George’a Berkeleya 

Giulia Cirillo — A Circle or a Spiral? The Primeval, Tropological Scheme Identified in the Structure of Truth Theories 

Zuzanna Sima – Badania językowego obrazu świata a hermeneutyka Hansa Georga Gadamera 

III. Polscy myśliciele o nauce 

Józef Leszek Krakowiak — Rola wiedzy naukowej w poetyckiej kreacji świata życia Wisławy Szymborskiej. Część I 

Józef Leszek Krakowiak — Rola wiedzy naukowej w poetyckiej kreacji świata życia Wisławy Szymborskiej. Część II 

IV. Polemiki, dyskusje, recenzje 

Marcin Gileta – Kryteria estetyczne w nauce w ujęciu Grzegorza Białkowskiego 

Jakub Kopyciński — O postulacie kwantowej zasady względności 

Andrzej Gecow — Uwagi o tomie prac zebranych Krzysztofa Chodasewicza Zagadka życia 

Marek Błaszczyk — Wprowadzenie do filozofii Karla Jaspersa 

FILOZOFIA I NAUKA
Studia filozoficzne i interdyscyplinarne
Tom 10, zeszyt specjalny, 2022

PHILOSOPHY AND COMPUTING: AI, VIRTUALITY, EPISTEMICITY

Guest-editor: Piotr Bołtuć

Editorial 

I. Philosophy Shaped by AI or AGI 

Mark Burgin, Rao Mikkilineni — Seven Layers of Computation: Methodological Analysis and Mathematical Modeling 

Piotr (Peter) Bołtuć — Non-ReductivePhysicalism for AGI

Kyrtin Atreides — Philosophy 2.0: Applying Collective Intelligence Systems and Iterative Degrees of Scientific Validation

Jeffrey White — On a Possible Basis for Metaphysical Self-development in Natural and Artificial Systems 

Eduardo Camargo, Ricardo Gudwin — From Signals to Knowledge and from Knowledge to Action: Peircean Semiotics and the Grounding of Cognition 

II. Virtual Space 

Mariusz Mazurek — The Problem of Existence of Virtual Objects from the Philosophical Perspective

Bogdan Popoveniuc — Personal and Moral Identity in the 4th Space 

Christoph M. Abels, Daniel Hardegger — Privacy and Transparency in the 4th Space: Implications for Conspiracy Theories 

Dustin Gray — Modern Forms of Surveillance and Control 

III. Epistemology and Computers 

Magnus Johnsson — Perception, Imagery, Memory and Consciousness 

Rafał Maciąg — Towards the Pragmatic Concept of Knowledges 

Pavel N. Baryshnikov — Extension of Critical Programs of the Computational Theory of Mind 

Robin K. Hill — A Caution against the Artificialistic Fallacy 

Simon X. Duan — Platonic Computer— the Universal Machine That Bridges the “Inverse Explanatory Gap” in the Philosophy of Mind 

Marcin Rabiza — Dual-Process Approach to the Problem of Artificial Intelligence Agency Perception 

FILOZOFIA I NAUKA
Studia filozoficzne i interdyscyplinarne
Tom 9, 2021

Od Redakcji

O IX tomie czasopisma FILOZOFIA I NAUKA. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne 

WIEDZA W AKADEMII I POZA AKADEMIĄ

Blok tematyczny pod redakcją Marka Hetmańskiego

Marek Hetmański – Wprowadzenie do bloku tematycznego „Wiedza w akademii i poza akademią” 

Janusz Grygieńć – Czy powinniśmy bać się zależności epistemicznej (i jak bardzo)? 

Agnieszka Lekka-Kowalik – Akademicka nauka przemysłowa i jej normy PRICE 

Rafał Paweł Wierzchosławski – Funkcjonowanie nauki poza akademią – nauka protestancka, modernizm wyboru i wiedza ekspercka 

Marcelina Zuber – Uczeni wobec wyzwań współczesności: „komunizm” etosu uczonych jako norma etyczna czy zasada regulująca praktykę badawczą 

Andrzej Stawicki – Tworzenie wiedzy na pograniczu nauki i praktyki w ujęciu systemowym. Przypadek polskich nauk humanistycznych i społecznych 

Katarzyna Krzemińska – Społeczne tworzenie kryteriów demarkacyjnych między nauką i pseudonauką 

Józef Dębowski – O klasycznie pojętej prawdzie, postprawdzie i zasadzie źródłowości 

Małgorzata Czarnocka – Natura post-prawdy 

Tomasz Walczyk – Zagadnienie wiedzy rozszerzonej z perspektywy epistemologii rozszerzonej i teleepistemologii 

Marcin Trybulec – W stronę epistemologii artefaktów poznawczych 

Maciej Wodziński, Marek Hetmański – Wiedza ekspercka i eksperckość przez doświadczenie w dziedzinie autyzmu: kontekst pozainstytucjonalny 

Studia i rozprawy

Jerzy Gołosz – Pitagorejczycy, albo pochwała metafizyki 

Marek Maciejczak – Kontekst habitualności w husserlowskiej teorii świadomości 

Krzysztof Sołoducha – Kilka uwag na temat naturalistycznych prób racjonalizacji hermeneutyki 

Damian Winczewski – Materializm dialektyczny po „diamacie”: naukowa ontologia dialektyczna i materializm przyrodniczy 

Alina Bernadetta Jagiełłowicz – Zaangażowana filozofia ochrony zdrowia 

Polscy myśliciele o nauce

Mariusz Mazurek – Czesław Białobrzeski – fizyk i filozof 

Polemiki i dyskusje

Marek Błaszczyk – Wobec pytania o sens ludzkiej egzystencji 

Sebastian Kozera – Superinteligentne byty jako źródło egzystencjalnego zagrożenia według Nicka Bostroma 

FILOZOFIA I NAUKA
Studia filozoficzne i interdyscyplinarne
Tom 8, część 2, 2020

Od Redakcji – 

O drugiej części VIII tomu czasopisma FILOZOFIA I NAUKA. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne 

Andrzej Łukasik — O postawach fizyków wobec filozofii 

Stanisław Czerniak — Maxa Schelera pluralistyczna koncepcja wiedzy 

Pavlo Sodomora — Naturalism and Conventionalism in Plato’s Dialogues and Nativistic Theories of Language 

Małgorzata Czarnocka — Edmunda Husserla idea nauki i projekt fenomenologii jako nauki

Paweł Dziedziul — Melioryzm Stevena Pinkera 

Barbara Trybulec — Podmiot czy agent? Rozumienie podmiotowości w erze artefaktów poznawczych 

Magdalena Łata, Andrzej Łukasik — Czy prawda zawsze jest piękna, czyli, jak wartości estetyczne mogą stać się przeszkodą epistemologiczną 

Zdzisława Piątek — O naturze myślistwa, przeszłość, teraźniejszość i przyszłość 

Marcin Urbaniak — O przyrodniczo-społecznej szkodliwości praktyk łowieckich 

POLSCY MYŚLICIELE O NAUCE

Blok tematyczny pod redakcją Marioli Kuszyk-Bytniewskiej

Mariola Kuszyk-Bytniewska — Polscy myśliciele o nauce. Wprowadzenie 

Emanuele Coco — The Philosopher Ahead of His Time. Ludwik Fleck and the Complexity of Science (Communication and Notes) 

Zbysław Muszyński — Semiotyczne warunki porozumiewania się w ujęciu Leona Koja 

Józef Dębowski — Zasada przezroczystości znaku. Punkt widzenia Leona Koja 

Paweł Bytniewski — Alina Motycka – filozofka nauki 

FILOZOFIA I NAUKA
Studia filozoficzne i interdyscyplinarne
Tom 8, część 1, 2020

ERA KOMPUTERYZACJI
Zeszyt monotematyczny pod redakcją Małgorzaty Czarnockiej i Mariusza Mazurka

Małgorzata Czarnocka, Mariusz Mazurek — Wprowadzenie: ERA KOMPUTERYZACJI 
Jacek Koronacki — Sztuczna inteligencja w odczarowanym świecie 
Witold Marciszewski — The Computational and Pragmatic Approach to the Dynamics of Science 
Kazimierz Trzęsicki — Idea sztucznej inteligencji 
Andrzej Targowski, Henryk Krawczyk — Informatyka jako dziedzina wiedzy wspomagająca realizacje ludzkich przedsięwzięć 
Mariusz Mazurek — O obiektach wirtualnych 
Andrzej Kiepas — Człowiek w świecie procesów cyfryzacji – współczesne wyzwania i przyszłe skutki 
Beata Witkowska-Maksimczuk — Cyfrowy komunizm 
Jacek Gurczyński — O wartościach w środowisku cyfrowym. Wybór Cyphera  
Paweł Polak — Modelowanie komputerowe w filozofii – uwagi metodologiczne 
Paweł Stacewicz — O znaczeniu pojęć informatycznych dla filozofii na przykładzie rozróżnienia między cyfrowością i analogowością 
Sławomir Leciejewski — Problem big data w naukach eksperymentalnych 

FILOZOFIA I NAUKA
Studia filozoficzne i interdyscyplinarne
Tom 7, część 2, 2019
 

Od Redakcji – O CZĘŚCI 2 TOMU 7 CZASOPISMA FILOZOFIA I NAUKA. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne 

FILOZOFICZNE PROBLEMY NAUK BIOLOGICZNYCH.

W DZIEWIĘĆDZIESIĄTĄ ROCZNICĘ URODZIN PROFESORA LESZKA KUŹNICKIEGO
Blok tematyczny pod redakcją Włodzimierza Ługowskiego

Włodzimierz Ługowski – Filozoficzne problemy nauk biologicznych w dziewięćdziesiątą rocznicę urodzin Profesora Leszka Kuźnickiego. Wprowadzenie do bloku 
Leszek Kuźnicki – Czy i jak definiować życie 
Krzysztof Chodasewicz – Osobnik, organizm i życie 
Adrianna Grabizna – Jaka matka, taka córka – evo-devo i pojęcie rozszerzonego dziedziczenia w kontekście psychologii oraz mechanizmu międzypokoleniowego przekazu stylu przywiązania i zdolności do mentalizowania 
Ewa Joanna Godzińska – Etologia i co dalej? Niektóre filozoficzne kwestie kształtujące badania zachowania zwierząt 
Józef Andrzej Stuchliński – O modelowaniu formalnym czynników i mechanizmów ewolucji
Andrzej Gecow – Współczesny powrót do Lamarcka w zgodzie z Darwinem 
Krzysztof Chodasewicz – Życie i umysł. Dwie strony tego samego zjawiska? 
Aleksander A. Ziemny – O problematyce konceptualizacji pojęcia genu 
Iwona Olejniczak – Intencjonalne zachowania małp człekokształtnych 
Leszek Żuk – Kierunkowość procesów ewolucji 
Dariusz A. Szkutnik – W poszukiwaniu przyczyn dynamicznego rozwoju organicznego. Uwagi metodologiczne 
Alicja Kubica – Tytan versus enceladus, czyli o mnogości teorii biogenezy i świadomości filozoficznej uczonych 
Włodzimierz Ługowski – Życie jako naturalna własność materii. Na tropie „sprawców” przełomu w przyrodoznawstwie historycznym 

Studia i rozprawy
Stanisław Czerniak – Koncepcja kapitalizmu akademickiego Richarda Müncha. Próba rekonstrukcji i filozoficznego komentarza 
Małgorzata Czarnocka – Edmunda Husserla idea nauki i projekt fenomenologii jako nauki ścisłej 
Tomáš Čanal – Knowledge of Language and a Radical Scepticism 
Jadwiga Skrzypek-Faluszczak – Sources of Philosophical Reflection. Irrationality of Rationality as a Substrate 
Marzenna Cyzman – Zaskakujące pojęć wędrówki i związki. O kolektywie myślowym Ludwika Flecka i wspólnocie interpretacyjnej Stanleya Fisha